Wat gebeurt er nu en waarom?
De Thwaites-gletsjer, gezien als een van de meest onstabiele gletsjers ter wereld, smelt sneller dan eerdere modellen aangaven. Die versnelling komt vooral doordat warm oceaanwater tot aan de basis van de gletsjer doordringt. Dat warme water spoelt de fundering van de ijsplaat weg, waardoor het ijs sneller afbreekt en zich terugtrekt. Ingenieurs en wetenschappers zijn druk bezig met onderzoek: ze voeren booroperaties tot 1 000 meter diepte uit om instrumenten te plaatsen die de interactie tussen oceaan en ijs meten.
De aanwezigheid van warm oceaanwater aan de basis versnelt niet alleen de smelting van Thwaites, maar is ook de belangrijkste oorzaak van het ijsverlies daar. Wetenschappers hopen dat het verzamelen van zeer nauwkeurige gegevens over die oceaan-ijsinteracties meer inzicht geeft in de complexe werking van deze gletsjer.
Wat betekent die instabiliteit?
Het smelten van de Thwaites-gletsjer is verantwoordelijk voor ongeveer 4 % van de jaarlijkse mondiale zeespiegelstijging. Als de gletsjer volledig zou instorten, voorspellen wetenschappers dat dat alleen al een wereldwijde zeespiegelstijging van ongeveer 65 cm zou veroorzaken. Zo’n stijging zou het risico op kustoverstromingen voor miljoenen mensen wereldwijd sterk vergroten. De gevolgen zijn niet alleen fysiek (zoals beschadigde infrastructuur en overstromingen), maar hebben ook grote economische en sociale gevolgen.
Nieuwe oplossingen en waar ze tegenaan lopen
Om deze opwarming tegen te gaan hebben ingenieurs een onderwaterscherm voorgesteld. Dit flexibele scherm, verankerd aan de zeebodem, moet fungeren als een fysieke barrière tegen warm oceaanwater. Het scherm heeft een geschatte hoogte van 152 meter en een lengte van 80 kilometer en is bedoeld om het ijsverlies te vertragen.
Het project zit nog in een initiële onderzoeksfase van drie jaar. In die periode willen onderzoekers geschikte materialen en ontwerpen vinden en prototypes testen. Wetenschappers benadrukken dat, hoewel zo’n constructie kan helpen om de ijsafsmelting te vertragen, het geen oplossing is voor de bredere opwarming van de aarde.
Onderzoek en wat er nog moet gebeuren
Ingenieurs en klimaatswetenschappers werken nauw samen om de wisselwerking tussen ijs en oceaan beter te doorgronden. Het onderzoek richt zich op het verzamelen van nieuwe gegevens met geavanceerde technieken, zoals warmwaterboringen die instrumenten op bijna 1 000 meter diepte plaatsen. Die studies zijn belangrijk, niet alleen voor het vergroten van onze kennis over de Thwaites-gletsjer, maar ook voor het ontwikkelen van effectieve maatregelen tegen zijn snelle afname.
De Thwaites-gletsjer is een tastbare herinnering aan hoe onze planeet verandert en waarom snel handelen noodzakelijk is. Iedere extra centimeter zeespiegelstijging kan ernstige gevolgen hebben voor kwetsbare gemeenschappen wereldwijd. De afkalving van Thwaites zou een vicieuze cirkel kunnen op gang brengen met verwoestende gevolgen op wereldschaal. Daarom roepen wetenschappers op om alert te blijven en actie te ondernemen — niet alleen voor deze gletsjer, maar binnen het bredere vraagstuk van de klimaatcrisis.
