Voedselverspilling voorkomen: hoe je etiketten echt leest
Het verspillen van voedsel raakt niet alleen je portemonnee, het heeft ook grote gevolgen voor het milieu. Etiketten en houdbaarheidsdata op verpakkingen goed lezen helpt je bewuster en gezonder te kiezen. Laura De Gara, voorzitter van de Corso di Laurea Magistrale in Scienze dell’Alimentazione e della Nutrizione Umana aan de Università Campus Bio-Medico di Roma, benadrukt hoe belangrijk het is om die etiketten juist te interpreteren.
Etiketten begrijpen
Op voedselverpakkingen zie je vaak twee termen: «da consumarsi preferibilmente entro» en «da consumarsi entro». «Da consumarsi preferibilmente entro» betekent dat het product na die datum vaak nog veilig te eten is, maar dat smaak of textuur kan veranderen. «Da consumarsi entro» is strikter: dat product moet vóór de aangegeven datum gegeten worden om gezondheidsrisico’s te vermijden.
Voedselvergiftiging kan veroorzaakt worden door pathogene bacteriën zoals Salmonella, Listeria en Escherichia coli. Die risico’s nemen toe bij verse producten met een hoog watergehalte (bijvoorbeeld vers fruit en groenten) en bij verkeerde bewaartemperaturen. Escherichia coli kan zelfs Shiga-toxines (STEC) produceren die schadelijk zijn voor de gezondheid.
Hoe voedsel bewaren en wat je kunt doen
Om verspilling te beperken is het slim je boodschappen goed te plannen. Kijk eerst even wat je al in huis hebt voordat je een lijst maakt. Volgens gegevens van het Osservatorio Nestlé doet iets meer dan de helft van de Italianen dit regelmatig.
In de winkel: neem de tijd om houdbaarheidsdata te checken. Zorg dat diepvriesproducten tijdens het vervoer naar huis niet ontdooien. Als je een verpakking opent, doe het voedsel in luchtdichte bakjes om de houdbaarheid te verlengen. Kies de juiste plek in de koelkast of voorraadkast; dat maakt een groot verschil.
Je zintuigen kunnen helpen bepalen of iets nog goed is: kijk en ruik. Kleurveranderingen zijn vaak een teken van bederf. Bij twijfel kun je een klein stukje proeven om in te schatten of het product nog oké is. Dat verstandig omgaan met waarneming is vooral belangrijk voor kwetsbare groepen zoals ouderen en kinderen.
Per product: wat te weten
Melk is niet verstandig om na de houdbaarheidsdatum te drinken, zeker niet in warme periodes.
Honing blijft daarentegen heel lang goed dankzij zijn natuurlijke antibacteriële eigenschappen.
Sommige harde kazen kunnen nog gegeten worden na de datum, mits er geen schimmel of onaangename geur is.
Gedroogde pasta kan tot enkele jaren na de houdbaarheidsdatum veilig zijn als je het droog en koel bewaart.
Olijfolie kun je korte tijd na de datum nog gebruiken, maar na verloop van tijd verliest het waardevolle antioxidanten.
Yoghurt is vaak nog een paar dagen na de datum eetbaar als er geen tekenen van bederf zijn.
Vis in blik heeft meestal een lange houdbaarheid.
Chocolade blijft eetbaar ook al krijgt het soms een witachtige patina (fat bloom), wat geen veiligheidsprobleem is.
Let extra goed op bij snel bederfelijke producten zoals eieren en vleeswaren: die mogen niet na de houdbaarheidsdatum worden gegeten vanwege het risico op besmetting met bacteriën zoals Salmonella.
Het tegengaan van voedselverspilling begint met bewuste keuzes. Het juist lezen van etiketten draagt niet alleen bij aan een gezonder eetpatroon, maar helpt ook je ecologische voetafdruk te verkleinen. Door slim in te kopen en voedsel goed te bewaren, kan iedereen meehelpen verspilling te verminderen en de veiligheid van z’n voeding te vergroten.
