Wat een recente review liet zien
Onderzoekers hebben bestaande studies bij elkaar genomen om te begrijpen hoe vaak micro- en nanoplastics (MNP’s) in thee voorkomen. Die review, gepubliceerd in het tijdschrift Food Chemistry, voerde zelf geen nieuwe experimenten uit maar bekeek honderden artikelen uit grote wetenschappelijke databases en koos daar uiteindelijk 19 bruikbare studies uit. Die onderzoeken besloegen verschillende theesoorten, van gewone theezakjes tot bubble tea.
Waar komen die plastics vandaan?
Er zijn meerdere manieren waarop micro- en nanoplastics in thee kunnen terechtkomen. Verpakkingen, zoals flessen en doppen van koude, gebottelde thee, zijn voor de hand liggend. Ook tijdens de verwerking of bij het zetten kunnen materialen en zelfs de lucht (tijdens testen) deeltjes in het product brengen. Bij warme gezette thee vormen theezakjes een duidelijke bron: sommige zakjes (waaronder de populaire ‘pyramid’ sachets) gebruiken plastic gaas, andere bestaan uit een mix van plantaardige vezels en plastic. Zelfs zakjes die als composteerbaar worden verkocht, kunnen plastic bevatten omdat het cellulosegedeelte vaak oplost tijdens testen, terwijl het plastic achterblijft.
Hoeveel en hoe meten ze dat?
De cijfers uit de studies laten zien hoe wisselend de resultaten kunnen zijn en welke meetproblemen er zijn. Onder testomstandigheden kan een enkel plastic theezakje tot 14,7 miljard kleine deeltjes vrijgeven. In een andere studie werd ongeveer 1,3 miljard deeltjes per zakje gevonden. De grootte van microplastics varieert van 1 µm tot 5 mm (1 µm = micrometer), terwijl nanoplastics kleiner zijn dan 1 µm. De gebruikte filtertechnieken en analysetools bepalen mede de nauwkeurigheid; verschillen in methoden kunnen dus tot uiteenlopende uitkomsten leiden.
Wat zegt het over gezondheid en milieu?
Dat plastics in thee aanwezig zijn, wil niet automatisch zeggen dat het schadelijk is voor de mens. De review bevat geen klinische proeven met mensen. Wel werden er laboratoriumstudies met modelorganismen gedaan: bij Daphnia (watervlooien) leidde blootstelling aan verdunde vloeistoffen van theezakjes tot verminderde zwemprestaties en afwijkende lichaamskenmerken. Studies met menselijke darmscelmodellen suggereerden dat deeltjes interacties kunnen aangaan met cellen, maar er werd bij de geteste concentraties geen directe celschade gezien.
Even stil bij wat dit betekent
Grote getallen in krantenkoppen vragen om terughoudendheid: kijk goed naar de meetmethoden en de achtergrond van onderzoek. Zoals het artikel zegt: “Thee is nog steeds thee”, maar verpakking, consumptiematerialen en gebruikte laboratoriummethoden maken deel uit van het hele verhaal. Gebruik deze informatie als aanleiding om na te denken, niet om in paniek te raken.
