Hoe het begon en hoe de schimmel zich verspreidde
In 2025 vond een Uruguayaanse vrouw in het zuiden van Brazilië een kitten, dat ze adopteerde en naar Uruguay meenam. Ondanks de gezondheidscontroles die het dier had ondergaan, vertoonde het enkele dagen na aankomst symptomen van een schimmelinfectie. De zweren op de snuit en oren van de kat leidden tot besmetting van de adoptant en haar twee kinderen; allemaal ontwikkelden ze huidletsels.
Onderzoek door het Instituto de Higiene (het nationale instituut voor hygiëne) wees uit dat de veroorzaker de schimmel Sporothrix brasiliensis was, een soort die in Uruguay nog niet eerder was vastgesteld en oorspronkelijk in Brazilië rond 1990 werd beschreven. Dit incident is het eerste bevestigde geval van deze schimmel in Uruguay. De schimmel komt vooral voor in landen als Brazilië, Argentinië, Paraguay en Chili, en was sterk endemisch in de voorsteden van Rio de Janeiro in 2015.
Hoe vaak het voorkomt en wat het voor de gezondheid betekent
Sporothrix brasiliensis heeft zich op alarmerende wijze verspreid. De overdracht gaat meestal van kat op mens, vooral via zwerfkatten. Naast huidletsels bij zowel mensen als dieren zijn er meldingen van ernstigere infecties waarbij het lymfestelsel, de neus en zelfs de ogen worden aangetast. Kinderen jonger dan twee jaar en oudere volwassenen lopen een groter risico op ernstige ziekte.
In Uruguay wijzen meldingen uit departementen zoals Maldonado en Rocha, zonder duidelijke epidemiologische link, erop dat de schimmel mogelijk al langer rondwaart dan aanvankelijk werd gedacht. Volgens Elisa Cabeza (professora en infectologe) is controle van zwerfkatten erg moeilijk, en mensen die deze katten voeden moeten voorzichtig zijn.
Zo wordt het vastgesteld en behandeld
Uitgebreide onderzoeken met moleculaire biologie door het Instituto de Higiene hebben bevestigd dat de infectie met specifieke methoden kan worden gediagnosticeerd. Hoewel de infectie behandelbaar is met antischimmelmiddelen, komen de kosten voor diagnose en vroege detectie vaak voor rekening van de eigenaar van het huisdier. Dat maakt de situatie bijzonder lastig in gebieden met veel zwerfkatten, waar beheersing moeilijk te realiseren is.
Reacties van de gezondheidsdiensten en beleid
Na bevestiging van het eerste geval in Uruguay werd het Ministerio de Salud Pública (Ministerie van Volksgezondheid) onmiddellijk ingelicht vanwege de epidemiologische relevantie. De ontdekking leidde tot verhoogde surveillance om verdere uitbraken te voorkomen. Er zijn aanbevelingen gedaan voor betere adoptiepraktijken en beleidsmaatregelen gericht op preventie en controle bij katten en zwerfkatten.
Door vergelijkingen te trekken met eerdere epidemieën, zoals de introductie van SARS-CoV-2 in Uruguay (de COVID-19-uitbraak), suggereert infectologe Cabeza dat de schimmel mogelijk al aanwezig was vóór de eerste gerapporteerde gevallen.
Nieuwe inzichten uit deze situatie onderstrepen de noodzaak van meer aandacht voor de monitoring van ziekten die van dieren op mensen overgaan en voor preventief beleid om zulke uitbraken in de toekomst te vermijden. Het geeft ook aanleiding tot gesprekken over viervoetige metgezellen en hun rol in de volksgezondheid.
