Een dringend probleem
Alvleesklierkanker, en dan vooral pancreatisch ductaal adenocarcinoom (PDAC), behoort tot de dodelijkste kankersoorten. In Spanje krijgen jaarlijks meer dan 10.300 mensen de diagnose, en de vooruitzichten blijven somber: minder dan 10% van de patiënten leeft vijf jaar na de diagnose nog. De introductie van op KRAS gerichte middelen in 2021 was de eerste keer in meer dan vijftig jaar dat er nieuwe therapeutische doelen werden goedgekeurd. Toch blijkt dat veel tumoren binnen enkele maanden ongevoelig worden voor die behandelingen omdat er resistentie ontstaat.
Een nieuwe onderzoeksaanpak
Onder leiding van Mariano Barbacid, met onder anderen Carmen Guerra, Vasiliki Liaki en Sara Barrambana, heeft de Experimentele Oncologie Groep van het CNIO nieuw werk verricht naar behandelopties. Hun kernidee, recent gepubliceerd in PNAS, is om de KRAS-route op drie specifieke punten tegelijk te blokkeren met een combinatie van middelen: Daraxonrasib (een experimentele KRAS-remmer), Afatinib (een al goedgekeurd middel tegen longkanker) en SD36 (een eiwitdegrader). In muismodellen liet deze aanpak zien dat alvleeskliertumoren permanent konden verdwijnen wanneer de betrokken moleculen genetisch werden uitgeschakeld.
De onderzoekers testten hun methode op drie verschillende muismodellen van PDAC. Door de KRAS-signaalweg farmaceutisch op drie plekken te blokkeren, zagen ze een sterke en langdurige terugvorming van de tumoren. Belangrijk is dat die drievoudige therapie goed werd verdragen door de muizen, zonder noemenswaardige toxiciteit. “Deze studie beschrijft een drievoudige combinatietherapie […] met robuuste regressie van experimentele PDACs en voorkomt het ontstaan van tumorresistentie,” schrijven de auteurs.
Vooruitzichten en beperkingen
De resultaten zijn veelbelovend, maar de onderzoekers benadrukken dat de aanpak nog verder verfijnd moet worden voordat die bij patiënten kan worden getest. Mariano Barbacid wijst erop dat, hoewel zulke experimentele resultaten nog niet eerder zijn gezien, er nog een lange weg te gaan is voordat klinische proeven met de drievoudige therapie mogelijk zijn. Hij zei: “Het is belangrijk te begrijpen dat, hoewel hier nooit eerder beschreven experimentele resultaten zijn verkregen, we nog steeds niet klaar zijn voor klinische tests.”
De studie kreeg steun van meerdere instellingen, waaronder Fundación CRIS Contra el Cáncer, de European Research Council (ERC) en het Carlos III Health Institute, wat de brede belangstelling voor deze ontwikkelingen onderstreept.
Terwijl het onderzoek verder wordt uitgewerkt, biedt de studie hoop dat nieuwe therapieën op termijn meer opties kunnen geven voor PDAC-patiënten. Klinische toepassingen staan nog in de kinderschoenen, maar deze ontdekking laat zien dat er mogelijk een betere toekomst voor mensen met alvleesklierkanker in het verschiet ligt.
