Moderne flatscreen-tv’s (LED, QLED en OLED) werken meer als dunne computers dan als de oude beeldbuizen. Ze zitten vol kleine chips en stroomcircuits die een stabiele voeding nodig hebben. Bij een nabije blikseminslag kan er duizenden extra volt in de huisinstallatie lopen. Dat veroorzaakt plotselinge spanningspieken die via het stopcontact naar de tv gaan, waardoor die steeds opnieuw probeert op te starten. Een korte impuls is vaak al genoeg om zwakke plekken op printplaten door te branden en de tv binnen één seconde onbruikbaar te maken.
Onderdelen die vaak stukgaan door zulke stroomstoringen zijn de voedingsprintplaten, hoofdprintplaten en condensatoren. Elektronicaspecialisten geven aan dat vooral voedingsprintplaten en condensatoren na een overspanning vaak vervangen moeten worden. Het is dus belangrijk om de televisie en andere gevoelige apparatuur los te koppelen voordat er een storm losbarst.
De tv simpelweg uitzetten met de afstandsbediening is geen echte bescherming, omdat de elektronica dan nog steeds verbonden is met het elektriciteitsnet. Trek dus echt de stekker uit het stopcontact of uit de stekkerdoos. Als extra maatregel kun je ook antennesnoeren en kabel-tv-kabels losmaken, want die kunnen spanningspieken naar je apparatuur doorgeven. HDMI-kabels kunnen ook problemen geven wanneer ze verbonden zijn met settopboxen of spelconsoles.
Veel huiseigenaren vertrouwen op basis-spanningsstabilisatoren of goedkope overspanningsstrips, maar volgens specialisten van de National Institute of Industrial Technology vangen die niet altijd de energie van een blikseminslag. Goedkopere oplossingen schieten soms tekort bij een directe inslag in de buurt. Duurdere opties, zoals hoogwaardige UPS-systemen (no-breaks) en overspanningsafleiders die aan nationale normen voldoen, bieden betere bescherming. Toch benadrukken elektriciens dat niets zo betrouwbaar is als het simpelweg loskoppelen van apparatuur tijdens een actieve onweersbui.
Naast de televisie lopen ook andere apparaten gevaar, zoals modems, Wi‑Fi-routers, streamingboxen, spelconsoles en audio‑receivers. Die gebruiken gevoelige printplaten die slecht tegen plotselinge spanningsschommelingen kunnen. Simpelere apparaten zoals waterkokers en broodroosters overleven zo’n storm vaak beter omdat hun binnenwerk robuuster is.
Als je preventieve maatregelen neemt voor een storm, let dan vooral op clusters van elektronica bij entertainmenthoeken en thuiswerkplekken. Experts raden aan om één tot een paar minuten te nemen om apparatuur los te koppelen: dat kan je internetverbinding, je favoriete console en je belangrijkste scherm redden. Neem deze voorzorgen serieus om de levensduur van je apparaten te verlengen en jezelf veel gedoe te besparen.
