Hoe het experiment begon
Op 70-jarige leeftijd, na een carrière van ruim 30 jaar in Human Resources, ging de auteur met pensioen. Haar loopbaan begon als personeelsassistent bij een productiebedrijf. Collega’s kenden haar als een ‘perpetual cheerleader’ (altijd de gangmaker): ze zorgde voor anderen, organiseerde kantoorfeestjes en onthield de koffievoorkeuren van iedereen. Na haar pensioen besloot ze te kijken welke vriendschappen echt van twee kanten kwamen.
Het experiment startte drie jaar geleden, toen ze zich realiseerde dat sommige vriendschappen meer onderhoud vroegen dan ze terugkregen. Ze nam geen initiatief meer: ze belde niet zelf, stelde geen lunchafspraken voor en hield geen verjaardagen meer bij. Alles om te zien welke relaties zichzelf konden onderhouden zonder haar voortdurende inzet, een vorm van sociale selectiviteit.
Wat er onverwacht uitkwam
De uitkomst was verrassend. Het verlies van een paar vriendschappen deed pijn en gaf eerst een gevoel van wegwerpbaarheid, maar de stilte die volgde voelde al snel weldadig en gaf rust. Ze ervoer dat ruimte ontstond voor echte, authentieke relaties. Kwaliteit won van kwantiteit, en de overgebleven contacten waren daardoor veel betekenisvoller.
Er waren heldere voorbeelden. Toen Gene, haar partner, vorig jaar een operatie onderging, werd duidelijk wie hun échte vrienden waren. Sommige mensen brachten ovenschotels of reisden twee uur om in de wachtkamer te zitten. Anderen kwamen gewoon langs met een kop koffie en hun aanwezigheid — dat was al genoeg.
Er waren ook oefeningen in het stellen van grenzen, zoals het leren dat “nee een volledige zin is.” Ze merkte dat sommige relaties ophielden zodra ze om wederkerigheid vroeg, en dat langdurige loyaliteit niet altijd de juiste keuze is als de emotionele kosten te hoog worden.
Wat ze eruit meeneemt
Ze leerde dat vriendschap een werkwoord is: het vraagt om handelen, niet om louter vertoon. Wederkerigheid draait niet om punten tellen, maar om gezamenlijke inzet.
Tijdens het experiment herinnerde ze zich een wijze raad van een voormalige supervisor: “Sommige mensen zullen je alleen waarderen voor wat je doet voor hen, niet voor wie je bent. Leer het verschil vroeg.” Dat advies bleek belangrijk bij het beslissen welke vriendschappen ze wilde behouden en welke ze losliet.
Hoewel haar telefoon nu minder vaak rinkelt, zijn de gesprekken die nog plaatsvinden rijker en zinvoller. Het vernieuwen van haar sociale kring — minder contacten, maar wel wederkeriger — gaf haar een gevoel van vrijheid en innerlijke rust.
Deze ervaring onderstreept het belang van relaties van goede kwaliteit en herinnert eraan dat het soms nodig is los te laten wat niet meer werkt. Het nodigt uit om kritisch naar je eigen netwerk te kijken en te bepalen welke relaties echt iets toevoegen aan je leven.
