Bloedtest kan Alzheimer opsporen met 94,5% nauwkeurigheid, aldus onderzoek

Wereldwijde cijfers en vooruitzichten

Momenteel leven er wereldwijd 57 miljoen mensen met dementie, een aantal dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) naar verwachting zal stijgen tot 139 miljoen tegen het jaar 2050. Alzheimer is verantwoordelijk voor 60% tot 70% van alle dementiediagnoses. Deze snelle toename maakt duidelijk dat dementie hoog op de wereldwijde gezondheidsagenda moet komen te staan.

Alzheimer en wat het voor de samenleving betekent

Alzheimer is een van de meest voorkomende neurodegeneratieve ziekten wereldwijd en legt een enorme druk op zorgsystemen, gezinnen en mantelzorgers. De ziekte wordt omschreven als een “uiterst grote menselijke uitdaging”. Toegankelijke bloedgebaseerde methoden, zoals het opsporen van specifieke biomarkers, kunnen de zorg veranderen en de sociaaleconomische gevolgen flink verminderen.

Spaanse klinische studie: opzet en resultaten

In Spanje werd een klinische studie uitgevoerd met een groep van 200 patiënten, allen ouder dan 50 jaar en met klachten. Het onderzoek richtte zich op het valideren van het eiwit p‑tau217 als bloedbiomarker voor het opsporen van Alzheimer.

De resultaten, gepubliceerd in het Journal of Neurology, waren veelbelovend. Door p‑tau217-data toe te voegen steeg de diagnostische nauwkeurigheid van 75,5% naar 94,5%, en bij ongeveer één op de vier patiënten leidde dat tot een aanpassing van de diagnose. Dat gaf nieuw licht op gevallen die eerder onterecht als Alzheimer of als normaal ouder worden waren ingeschat.

Waar p‑tau217 voor gebruikt kan worden

p‑tau217 bleek effectief te zijn in meerdere stadia van de ziekte, van milde geheugenproblemen tot gevorderde dementie. Dat opent de weg naar minder invasieve en nauwkeurigere benaderingen voor verschillende fasen van cognitieve achteruitgang, wat belangrijk is voor precisiegeneeskunde.

Wetenschappelijke reviews die dit ondersteunen

Een uitgebreide review in het tijdschrift Nature onderschrijft de stelling dat plasmatische p‑tau217 betrouwbare informatie kan geven over neurodegeneratieve processen. De review (gedeeld door cardioloog Eric Topol) werd geleid door onderzoekers Henrik Zetterberg en Barbara Bendlin. Het werk bouwt voort op vele bestaande studies en benadrukt de transformatieve rol van biofluïdum-gebaseerde biomarkers in de behandeling en preventie van neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer.

Technologische vooruitgang en wat dat voor de zorg betekent

Door verbeterde biomoleculaire technologieën kunnen nu moleculen die wijzen op neuronale schade worden gedetecteerd, zelfs bij zeer lage concentraties in bloed. Dat vergroot het aanbod aan niet-invasieve methoden en versnelt de toegang van patiënten tot behandelingen en klinische trials. Daarnaast ondersteunt het de overgang naar precisiegeneeskunde door biomarker-gebaseerde werkwijzen in de klinische routine te brengen.

De rol van biomarkers volgens de Fondation Pasqual Maragall

Volgens de Fondation Pasqual Maragall zijn “biomarkers biologische indicatoren gebruikt om normale lichaamsprocessen, pathologische condities of reacties op medische behandelingen te meten en analyseren.” Ze zijn belangrijk voor de vroege herkenning van Alzheimer, het volgen van ziekteprogressie en het beoordelen van de effectiviteit van behandelingen. Dit helpt bij het personaliseren van therapieën op basis van het biologische profiel van de patiënt.

In een tijd waarin vroege detectie met een bloedtest een steeds grotere rol speelt in de strijd tegen Alzheimer, lijken studies zoals die uit Spanje de weg te bereiden voor een nieuwe standaard in de geneeskunde. Het belang van het integreren van deze innovatieve technieken in de klinische praktijk valt niet te onderschatten en biedt hoop op een toekomst waarin Alzheimer nauwkeuriger en minder invasief gediagnosticeerd kan worden.